World Pulse คิดถึง‘ถนนหนังสือสายคาบูล

World Pulse คิดถึง‘ถนนหนังสือสายคาบูล

ท่ามกลางความวิตกกังวลเรื่องสถานการณ์ในอัฟกานิสถาน ภาพยนตร์และหนังสือมากมายที่เกี่ยวข้องกับประเทศนี้ถูกพูดถึง รวมทั้งหนังสือเล่มนี้ “ถนนหนังสือสายคาบูล”

กว่าคอลัมน์ World Pulse จะมาถึงมือคนอ่านในวันนี้ บทวิจารณ์เหตุการณ์รวมทั้งอนาคตของอัฟกานิสถานในอุ้งมือตาลีบันก็มีให้อ่านจนปรุแล้วทั้งจากสื่อไทยรวมทั้งสื่อฝรั่ง แต่ตลอดเวลาที่มีข่าวตาลีบันรุกคืบหลังสหรัฐถอนกำลังออกไป รอเวลายึดกรุงคาบูล สิ่งเดียวที่นักเขียนนึกถึงอยู่เสมอเวลาเป็น “ถนนหนังสือสายคาบูล” หนังสือยอดฮิตนิรันดรในประเทศนอร์เวย์ ได้รับการแปลแล้วหลายภาษาและก็ภาษาไทยเมื่อปี 2550 วันนี้เห็นสมควรได้เวลากลับไปอ่านหนังสือเล่มนี้อีกที

ถนนหนังสือสายคาบูล หรือ The Bookseller of Kabul ผลงานของอัสนี เซียร์สตัด (Asne Seierstad) นักข่าวหญิงชาวประเทศนอร์เวย์ แปลโดยจิระความสนุกสนาน พิตรความรอบรู้ ประพันธ์ซีไรต์ จึงไม่แปลกที่อ่านหนังสือเล่มนี้แล้วราวกับลอยล่องอยู่ในม่านเมฆ ด้วยสำนวนแปลที่ลื่นไหลราวบทกลอนไม่มีสะดุดต่างจากการอ่านหนังสือแปลเล่มอื่นๆ บทนำสถานที่พิมพ์ระบุ “หากว่าถนนหนังสือสายคาบูลจะถูกพรีเซ็นท์ในรูปแบบของนิยาย หากแต่เรื่องราวต่างๆที่เกิดในเล่มนี้เป็นความจริงทั้งสิ้น” นักเขียนอ่านคราวแรกเมื่อราว 4-5 ปีกลายโดยให้บุตรสาวยืมมาให้จากหอสมุดมหาวิทยาลัย อ่านแล้วต้องใจชูให้เป็นหนังสือขึ้นหิ้ง แต่เมื่อเวลาผ่านไปเนื้อเรื่องยังหลงเหลือในความจำเพียงแค่เล็กๆน้อยๆ จนถึงเดือนที่ผ่านมาคนอ่านนักแปลรุ่นพี่มอบหนังสือเล่มนี้ที่เธอมีไว้ในครอบครองให้เป็นของขวัญ นักเขียนจึงจัดแจงลงมืออ่านรอบสองอย่างสอดคล้องกับเหตุการณ์

รับรองโควิด พบ จ่าย จบ! รับเลย 100,000 บาท

ย่อหน้าเดียวบอกครบทั้งความดีอกดีใจรวมทั้งความหวาดหวั่นกับความเคลื่อนไหวที่กำลังเดินทางมาถึง ไม่ต่างกับความรู้สึกของชาวอัฟกันในวันนี้ที่จำเป็นต้องพบเจอกับการเปลี่ยนแปลงอีกที สิ่งที่ประชาคมโลกห่วงที่สุดเป็นสิทธิของเพศหญิงรวมทั้งเด็กผู้หญิง เพราะว่าตลอดการดูแลขั้นแรกระหว่างปี 2539-2544 ภายใต้กฎหมายอิสลาม ตาลีบันห้ามเพศหญิงทำงาน เด็กสาวมิได้เรียนหนังสือ เมื่อออกนอกบ้านจำเป็นต้องสวมชุดบุรกาปกคลุมตลอดตัวรวมทั้งจะต้องมีเครือญาติเพศชายรอดูแล ตาลีบันสมัยใหม่ดูเหมือนจะทราบแนวทางลม การแพร่ข่าวคราวแรกตั้งแต่แมื่อยึดประเทศสำเร็จเมื่อวันอังคาร (17 เดือนสิงหาคม) โฆษกแถลง “ไม่ได้อยากมีศัตรูไม่ว่าข้างในหรือด้านนอก เพศหญิงจะได้รับอนุญาตให้เรียนหนังสือรวมทั้งทำงาน รวมทั้งจะมีหน้าที่อย่างขมีขมันในสังคม แต่ภายใต้กรอบของอิสลาม”

ณ เวลานี้ที่โลกกำลังจ้องอัฟกานิสถานภายใต้การปกครองของตาลีบัน (อีกที) นักเขียนจึงคิดว่าถึงเวลาแล้วที่จำเป็นต้องเปิด “ถนนหนังสือสายคาบูล” อ่านอีกครั้ง เพื่อรู้เรื่องความเป็นมาเป็นไปของประเทศที่ได้ชื่อว่า “หลุมฝังศพของมหาอำนาจ” ที่นี้ให้มากยิ่งกว่าเดิม หากแม้เซียร์สเอาออกตัวว่า ในหนังสือเล่มนี้เธอมิได้เลือกเขียนถึงครอบครัวคานเพราะว่าเป็นตัวแทนของครอบครัวอัฟกันทั่วไป แต่เลือกเพราะว่าครอบครัวนี้มีอะไรบางอย่างที่เธอติดอกติดใจเป็นพิเศษ ตัวของคานในสายตาเซียร์สตัดเป็น “แบบเรียนประวัติศาสตร์วัฒนธรรมอัฟกันที่เดินได้” ดังนั้้นในฐานะนักอ่านการอ่านใหม่ย่อมนับว่าเป็นโอกาสดีที่จะได้พิจารณาร่องรอยการปกครองของตาลีบันมองว่า 20 ปีผ่านไปอัฟกานิสถานจะหมุนกลับไปอยู่ที่จุดเดิมหรือเปล่า

Author Image
Connor Bennett